Nawyki, czyli życie na autopilocie. Kto właściwie podejmuje twoje decyzje?
Wendy Wood wraz z zespołem psychologów z Uniwersytetu Południowej Kalifornii przeprowadziła eksperyment, w którym rozdano widzom w kinie przed seansem pudełka z popcornem. Losowo otrzymywali oni popcorn świeżo uprażony albo taki, który przeleżał gotowy już tydzień. Osoby, które rzadko jadły popcorn w kinie, zjadły około połowę mniej popcornu starego niż świeżego. Te natomiast, które były przyzwyczajone do popcornu podczas seansu, zjadły obu rodzajów podobne ilości, choć smak tego, który miał już ponad tydzień, ocenili w ankiecie równie nisko jak pozostali. Gdy ten sam popcorn podano innej grupie w zwykłej sali konferencyjnej, także osoby z silnym nawykiem zjadły starego o około połowę mniej niż świeżego. O tym, ile zjedli, decydowało więc bardziej miejsce i utrwalony zwyczaj niż smak.
Nawyk to decyzja, której mózg nie musi już podejmować. Najpierw wybierasz świadomie i powtarzasz czynność, aż w końcu miejsce, w którym coś zazwyczaj robisz, i zwyczajowa pora zaczynają wybierać niejako za ciebie. Dzięki temu mechanizmowi automatyzacji twoja uwaga może w ciągu dnia zająć się nowymi i trudnymi sprawami. Niestety, ten sam automat może cię poprowadzić zarówno tam, dokąd chcesz dojść, jak i w miejsce, którego nie planowałeś. Utrwalenie takiego nowego zwyczaju może zająć wiele tygodni, a jeden opuszczony dzień w cyklu na szczęście nie przekreśla postępów.
Ewangelista Łukasz opisuje dzień, w którym Jezus wraca do Nazaretu, gdzie się wychował. Pada tam zdanie, które łatwo przeoczyć: „Zgodnie ze swym zwyczajem wszedł w dzień szabatu do synagogi i powstał, aby czytać” (Łk 4,16). Znał tę salę od dziecka, bo szabat po szabacie siadał w niej jako chłopiec, a potem jako młody cieśla. Tego dnia czyta z księgi Izajasza i ogłasza, że proroctwo właśnie się wypełniło. Najważniejsza zapowiedź Jego misji pada w najzwyklejszym miejscu, w szabat, kiedy i tak przyszedłby do synagogi. Podobnie Daniel w Babilonie klękał trzy razy dziennie przy oknie skierowanym ku Jerozolimie. Gdy nadszedł dzień próby, Daniel nadal klękał przy oknie i modlił się tak jak wcześniej (Dn 6,11).