Drobne zaproszenia. Co się dzieje, gdy nikt na nie nie odpowiada?
Jest zwykły wieczór w środku tygodnia. On wraca z pracy, zdejmuje w przedpokoju kurtkę i rzuca w stronę salonu: „Wiesz, kogo dziś spotkałem w tramwaju?”. Ona siedzi przy laptopie i kończy pisać wiadomość. Nie podnosi głowy i nic nie odpowiada. On czeka jeszcze chwilę, a potem idzie do kuchni i nastawia wodę na herbatę. Do spotkania w tramwaju już nie wraca. Pozornie nic się nie stało. Nikt nie podniósł głosu i nikt nie powiedział niczego przykrego. Gdyby ktoś zapytał ich później, co się tego wieczoru wydarzyło, oboje odpowiedzieliby, że nic. Co jednak dzieje się między ludźmi, gdy nikt nie reaguje na zadane pytania? Na takie właśnie chwile zwróciło uwagę dwoje badaczy, którzy przez cały dzień obserwowali młode małżeństwa.
John Gottman i Janice Driver, badacze z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w Seattle, postawili proste pytanie. Czy to, jak małżonkowie odnoszą się do siebie w zwykły dzień, ma coś wspólnego z tym, w jaki sposób rozwiązują potem konflikty? Żeby to sprawdzić, zaprosili do udziału pary, które były po ślubie nie dłużej niż pół roku. Pięćdziesiąt z nich spędziło po jednej dobie w mieszkaniu przygotowanym specjalnie do badań. Był to jeden pokój z aneksem kuchennym, telewizorem, kanapą i stołem. Małżonkowie przynosili ze sobą zakupy oraz to, czym lubili zajmować się w weekend: na przykład filmy, płyty, książki albo rzeczy do pracy. Otrzymywali tylko jedno polecenie: mieli spędzić ten dzień tak, jak spędziliby go w domu. Pobyt zaczynał się zwykle w niedzielę rano, a kamery nagrywały małżonków przez dwanaście godzin, do dziewiątej wieczorem. Dzięki temu badacze mogli zobaczyć codzienne życie pary, a nie rozmowę prowadzoną na zamówienie. Do dokładnej analizy wybrali rozmowy przy kolacji, ponieważ każda para jadła ją wspólnie.
Badacze przypuszczali, że poczucie bliskości między małżonkami budują przede wszystkim szczere rozmowy i zwierzenia. Na nagraniach takich zwierzeń było jednak niewiele. Regularnie powtarzało się natomiast coś znacznie skromniejszego. Co pewien czas jedno z małżonków zagadywało drugie albo w inny sposób szukało z nim kontaktu. Wśród przykładów, które podają autorzy, były zwykłe uwagi, takie jak: „Zobacz, jaka ładna łódka”. Było też pytanie, czy mąż albo żona dzwonili ostatnio do swojego brata, który podczas poprzedniej rozmowy wydawał się przygnębiony. Pojawiały się też zdania, w których słychać prośbę o wsparcie, jak na przykład „Wciąż nie rozumiem, dlaczego zwolniono mnie z pracy”. Pierwsza z tych wypowiedzi wymagała od drugiej osoby niewiele, a ostatnia bardzo dużo. Gottman i Driver nazwali je wszystkie próbami nawiązania kontaktu. Można je też nazwać drobnymi zaproszeniami, bo każde z nich czeka na odpowiedź drugiej osoby.