Nie myśl o tym. Czy da się pilnować własnych myśli?

„Nie myśl o tym” to jedna z rad, które często słyszymy. Ktoś mówi nam tak przed trudną rozmową, po kłótni albo w poczekalni u lekarza. Kiwamy głową, bo rada brzmi rozsądnie. Potem zostajemy sami i to, co mieliśmy odsunąć od siebie, wraca po kilku minutach. Drzwi mieszkania można zamknąć na klucz, a telefon wyciszyć. Z myślami jest trudniej, bo pojawiają się bez naszej zgody. Czy wobec tego w ogóle da się ich pilnować? Odpowiedzi warto poszukać u ludzi, którym odebrano wszystko poza myślami. Jeden z nich spędził w sowieckich więzieniach i obozach dziewięć lat.

Natan Szaranski, w Związku Radzieckim znany jako Anatolij Szczaranski, należał do grupy Żydów, którzy domagali się prawa wyjazdu do Izraela. W marcu 1977 roku został aresztowany w Moskwie. Miał dwadzieścia dziewięć lat. Oskarżono go o zdradę, za którą groziła kara śmierci. W czasie śledztwa, które trwało szesnaście miesięcy, uczył się panować nad strachem przed rozstrzelaniem. Uznał, że słowo traci moc, gdy używa się go często, więc wtrącał słowo „rozstrzelanie” do rozmów przy każdej okazji, aż po kilku tygodniach brzmiało ono już jak każde inne. Później przyznał, że strach ten nigdy całkiem nie zniknął. Ostatecznie skazano go na trzynaście lat więzienia i obozu.

Oswajanie strachu było jednak dopiero połową pracy. Głowę trzeba było jeszcze czymś zająć. Szaranski ułożył własną modlitwę i odmawiał ją przez prawie dziewięć lat. W styczniu 1980 roku zwrócono mu do celi maleńką hebrajską książeczkę Psalmów, którą jeszcze przed aresztowaniem dostał od żony Awital. Jednak jego radość nie trwała długo. Następnego dnia otrzymał telegram z wiadomością o śmierci swojego ojca. To był dla niego olbrzymi cios. Postanowił jednak przeczytać wszystkie psalmy, więc przepisywał je dużymi literami i tłumaczył słowo po słowie. Zajęło mu to czterdzieści dni. Ta praca, jak wspomina, zostawiała smutnym myślom niewiele miejsca. Z dnia na dzień godził się z przeszłością, a żal i poczucie straty powoli ustępowały cichemu smutkowi i nadziei.

#JestNadzieja