Komu można ufać? Autorytet, ekspert i tłum

W 1906 roku na jarmarku bydła w Anglii około ośmiuset osób zgadywało, ile będzie ważyło mięso z wystawionego wołu. Środkowa wartość wszystkich odpowiedzi różniła się od prawdziwej wagi o mniej niż jeden procent, bo błędy fachowców i laików w dużej mierze się zniosły. Taka mądrość tłumu działa jednak tylko wtedy, gdy każdy zgaduje sam za siebie. Gdy wszyscy powtarzają jedno zdanie, tłum staje się echem. Liczba polubień w sieci świadczy o popularności, a o prawdzie mówi niewiele. Nikt też nie urządza głosowania nad tym, czy pacjent ma zapalenie wyrostka.

Bez zaufania do innych nie da się żyć, bo większość tego, co wiemy o świecie, wiemy od kogoś. Nikt nie widzi własnych pleców. Mądre zaufanie szanuje kompetencję, zna jej granice i sprawdza tam, gdzie może.

Dzieje Apostolskie pokazują dwa miasta, które zareagowały na to samo przesłanie inaczej. W Tesalonice ci, którzy nie dali się przekonać, z zazdrości zebrali z rynku niegodziwych ludzi i podburzyli miasto. Tłum krzyczał hasła i nikt nie pytał, co Paweł właściwie mówił. Łukasz nazywa tamtejszych urzędników rzadkim tytułem politarchów, a niektórzy krytycy uważali to za jego pomyłkę, dopóki w Salonikach nie znaleziono inskrypcji z tym właśnie słowem. Sam Łukasz pisze, że wszystko dokładnie zbadał, zanim zaczął opisywać.

#JestNadzieja